Balloërkuil
Een natuurlijke leegte in het bos tussen Rolde en Balloo, bekend deur de verhaolen over de Drentse Etstoel. Dat het rechtscollege hier vergaderde, is niet antoond.
De Balloërkuil is een natuurlijke leegte in het stuufzand, in een bos tussen Rolde en Balloo. Rond de kuil staon olde eiken en bij de ingang staot een informatiebord van Het Drentse Landschap. De plek is bekend worden deur het verhaol dat hier vrogger vergaderd en rechtspreuken werd.
De Etstoel: een verhaol, gien vaststaond feit
Geschiedschriever en dominee Johan Picardt beschreef de kuil in 1660 as een olde vergaderplaots mit aarden zitplaotsen. Hij was van 1643 tot 1648 dominee in Rolde. Volgens de overlevering zol ok de Etstoel, het hoogste rechtscollege van Drenthe, hier bij mekaar kommen wezen.
Daorveur is echter gien overtuugend historisch of archeologisch bewies vunnen. Het informatiebord verwist naor onderzoek van Theo Spek uut 2004: de kuil is jonger as de eerste vergaderings van de Etstoel en kan daorveur dus niet bruukt wezen. In het Landrecht van Drenthe uut 1412 wordt de plaots Banlo neumd, maor niet de kuil. De vermelding van de Balloërkuil as zekere vergaderplaots berust daormit op overlevering.
Keuninklijk bezuuk
De provincie Drenthe kocht de kuil en het bos der umhen in 1846 um de plek as historisch monument te bewaoren. In 1895 bezochten de vieftienjaorige prinses Wilhelmina en keuningin-regentes Emma de Balloërkuil, naodat ze bij de hunebedden van Rolde west waren. Ze zagen hier het openluchtspel Bij klimmender Zonne, waorin olde Drentse rechtspraok naospeuld werd. Het bezuuk droeg bij an de bekendheid van de kuil. Sinds 2000 beheert Het Drentse Landschap het gebied.
Olde eiken en spechten
Volgens het informatiebord lat de zandverstuving waoruut de kuil ontstaon is zien dat hier niet altied bos staon hef. De olde eiken konden opgruuien deurdat ze as jonge bomen veul zunlicht kregen. Nou het bos dichter wordt, kriegt jonge eiken minder kans. Beuken gruuien makkelijker in de schaaduw, waordeur het eikenbos op lange termien in beukenbos veranderen kan.
Het bord nuumt de grote bonte specht, kleine bonte specht en grune specht as bewoners van het bos en de omgeving. De grune specht zuukt op de grond naor mieren, onder meer in de kuil en op de angreenzende spoordiek.
De muntschat van 1839
Op 20 april 1839 werd ten oosten van het Balloërveld, in het dal van het Rolderdiep, een Romeinse muntschat vunnen: 350 tot 370 zilveren denarii. De jongste munt is van rond 180 nao Christus. Nao de vondst werd de schat verkocht an twee zilversmeden in Assen.
Bronnen: het informatiebord van Het Drentse Landschap bij de Balloërkuil, bekeken op 27 oktober 2026, en de beschrieving van de Balloërkuil deur Het Drentse Landschap.
