’t Ruige Veld
Van landhuis en vakantiekolonie tot zorglandgoed: ’t Ruige Veld aan de Asserstraat vertelt een bijzonder verhaal over gebouwen, landschap en de geschiedenis van de zorg in Rolde.
Ten westen van Rolde, aan de Asserstraat, ligt ’t Ruige Veld. Tussen bos en heide groeide een particulier landhuis uit tot een vakantiekolonie en later een terrein voor zorg en wonen. De naam hoort daardoor bij meer dan één gebouw: hij verbindt het landgoed, de vroegere villa en de zorggebouwen die er in de loop van de tijd bij kwamen.
Een landhuis tussen bos en heide
Volgens het Rolder Historisch Gezelschap liet Gerhard Dumbar hier in 1921 een villa bouwen. Het rietgedekte huis stond op een terrein van ongeveer twintig hectare. De omgeving van het huidige zorgcomplex herinnert nog aan het landschap waarin dat buitenhuis werd gesticht: bospercelen, heide, jeneverbessen en oude paden. Ook ligt op het terrein een kleine Joodse begraafplaats, die een eigen geschiedenis heeft.
Van villa naar vakantiekolonie
In 1937 werd het landgoed aangekocht voor een christelijk koloniehuis. Het bestaande landhuis kreeg een functie als hoofdgebouw. Bij de verbouwing kwamen er onder meer een vleugel met twee slaapzalen en centrale verwarming, zodat kinderen er ook in de winter konden verblijven. De vroegere rieten dakbedekking maakte plaats voor een rood dak.
Op 9 oktober 1938 arriveerde de eerste groep kinderen; op 15 oktober volgde de officiële opening. Het huis bood plaats aan kinderen die extra herstel en verzorging nodig hadden. Zij werden destijds vaak ‘bleekneusjes’ genoemd. Buitenlucht, goede voeding en rust moesten hen helpen aansterken. Het verblijf kende een vaste dagindeling en strenge regels. Voor de kinderen kon de tijd in het koloniehuis zowel plezierige herinneringen als heimwee meebrengen.
Gebouwen voor een veranderende zorg
Later werd ’t Ruige Veld een instelling voor jeugdpsychiatrie. Met die andere functie veranderde ook de bebouwing. De gemeentelijke plantoelichting uit 2022 dateert de daarin beschreven instellingsgebouwen op 1979–1997. Het huidige complex en historische afbeeldingen van het koloniehuis laten dus verschillende fasen van dezelfde plek zien.
Accare verkocht het terrein in 2018. Tegenwoordig gebruikt Stichting Phusis een deel van ’t Ruige Veld als woonlocatie met begeleiding. Het landgoed heeft daarmee nog steeds een zorgfunctie, al verschillen de gebouwen en het dagelijks gebruik van de vroegere vakantiekolonie.
Een plek met een toekomst
Ook de toekomst van het terrein is onderwerp van gesprek. Op 11 december 2024 vernietigde de Raad van State de specifieke bestemmingsplanregel die nachtverblijf verbood. RTV Drenthe berichtte in februari 2025 dat de gemeente, de terreineigenaren en Phusis samen verder wilden werken aan een toekomst voor zorg en wonen. Dat zijn toekomstplannen; nieuwe bouw is daarmee nog niet vanzelf gerealiseerd.
’t Ruige Veld is een woon- en zorglocatie. Respecteer de privacy van bewoners en volg de aanwijzingen ter plaatse over toegang tot gebouwen en terrein.
